17. ANSELMUS, ATHANASIUS, BOETHIUS, RABANUS. A.17
Vellum, 13.8 x 9, ff. 157 + 2, double columns of 48, 56, 44 lines.
13th and 14th cent., in several good hands. The upper margins and corners much eaten away.
Donor, T. C. S.
Collation: 2 flyleaves, 112 210 312 -612 (12 canc.) 712 (wants 3) 812 (one
canc.) | 2 ff. paper | 910 1010 (one canc.) 1112 | 2ff. paper | 1212 | 2ff. paper |
1312 1412 (wants 12).
An old list (xiii-xiv) of contents on the flyleaf. The middle of f. ii is cut out.
Contents:
1. 1. Inc.Prefato
in librum Anselmi Cur deus homo .
. . . . . f.1
Opus subditum (CLVIII 359).
Capitula. Text.
Sepe et studiosissime
-attribuere debemus qui est
benedictus in sec. sec. Amen.
2. Inc. pref. in librum Prosologion b. Anselmi .
. . . . . .
12 b
Postquam opusculum quoddam
(CLVIII 223).
Capitula. Text.
Eya nunc homuncio
-in gaudium domini mei
qui est trinus et unus deus bened.
in sec. Amen.
Expl. prosologion.
3. Inc. capitula lib. Anselmi de casu diaboli .
. . . . . 15b
Text. Illud apostoli quid habes (CLVIII 325)
-potestate loquendi.
4. Inc. pref. b. Anselmi in tractatum de ueritate . . . . 21
Tres tractatus pertinentes
(CLVIII 467).
Capitula. Text.
Quoniam deum ueritatem . . .
. 21 b
-uel ueritas.
5. Anselmi de libero
arbitrio capitula . . . . . .
24 b
Text. Quoniam liberum (CLVIII 489)
-de illis
interrogate.
6. Inc. lib. Anselmi de
conceptu uirginali et originali peccato
. . . 28
Capitula. Text.
Cum in omnibus religione (CLVIII 431)
-probari poterit.
7. Inc. epistola de sacrificio azimi et fermentati .
. . . . 34 b
Anselmus, etc. ualeranno
-iudicatur.
8. Epistola de sacramentis ecclesie ad eundem nuenbergensem
episcopum . . . . . . . .
. . 36
Domino et amico uualeranno
-quandam epistolam.
9. Inc. liber Anselmi de concordia presciencie dei et predestina-
cionis et gracie cum
libero arbitrio . . . . . . 36 b
De tribus illis questionibus
(CLVIII 507).
Capitula added in lower
margin.
At ch. 12 a new title. Anselmus de gratia et libero arbitrio.
Restat nunc ut de gratia.
-uolui petentibus
inpendere (44a: 2nd column blank).
On 44 b a note (hic) ponitur ab
aliquibus finis libri prosologion.
c.27. Dubitanti utrum sit uel neganti quod sit.
c.28 ends f. 47: maliuolencia reprehendisti.
10. Inc. liber Anselmi de processione spiritus sancti . . . f. 47
Negatur a grecis (CLVII 285).
Capitula in lower margin.
-sensui latinitatis.
11. Inc. liber b. Anselmi de
gramatico . . . . . . 53
b
De gramatico peto (CLVIII
561)
-non negabis.
12. Inc. liber b. Anselmi de incarnacione uerbi . .
. . 57
Domino et patri. . . urbano.
Capitula in lower margin.
-aperte inueniet.
13. Inc. pref. in Monologion
. . . . . . . . .
. 61 b
Quidam patres (CLVIII 142).
Capitula. Text.
Si quis naturam.
Ends imperfectly in c. 80.
14. Anselmus de
similitudinibus . . . . . . . . 72
Begins imperfectly in c. 18.
Ends - noceant in quantum
uolunt. f. 91 b blank.
II. Two leaves of paper
with title ‘Athanasius.'
15. Anathasii de trinitate et
spiritu sancto liber primus inc . . .
92
Unus deus pater et unigenitus
deus filius.
Lib. II, f. 95; III, 97; IV,
102 b ; V, 104; VI, 107; VII, ?;
VIII
(called Lib. 7 in margin),
110. Fidei unius substantie.
Ends f. 111; et unitas
trinitatis. Expl. lib. VIIIus de fidei
(!) patris
et filii et spiritus
sancti. hos libros VIII0 transcripsi qui multa
addita et immutata continent
(Vigilius Thapsensis, LXII 237).
16. Inc. libellus fidei patris et filii et sp. S. Athanasii ep. per
hanc
fidem modo ut . . . . .
. 111
Credo in deum patrem
-sentenciam pro peccatis
eternam. hoc placuit. Amen.
Expl. fidei catholice.
17. Inc. eiusdem de trinitate et de
spiritu sancto . . . . 111
Hiis qui filium dei creatum esse confitentur (LXII 307).
Ends f. 121 a:
heredes regni celorum effici poterimus.
121 b, 122 blank.
III.
Title on paper leaves ‘Boetius.'
18. Liber Boetii de trinitate. Inc. prol. . . . .
. 123
Inuestigatam diutissime (LXIV
1247).
Text. Christiane religionis reuerentiam
-substantiali
predicentur.
19. Quod secundum substantiam, etc . . .
. . . 125
b
Quero an pater
-rationem coniunge.
20. Inc. liber boetii de bono ad Johannem archidiaconum . . 126
Postulas ut ex ebdomadibus (LXIV 1311)
-omni bona.
21. Inc. lib. boecii contra euticem et nestorium de duobus naturis
et una persona Christi
(LXIV 1337) . . . . . . 127 b
Domino suo ac uenerabili
-bonorum causa
prescribit. 134 b blank.
IV.
Title on paper leaves.
22. Rabanus (really Paschasius Radbertus) de corpore et sanguine
Christi (CXX 1267?) . . . . . . . . f. 135
Capitula (67).
Dilectissimo filio et uice
Christi presidenti magistro monastice
discipline.
Ends in ch. lxv, f. 157,
imperfectly.
The old list of contents gives the following tracts after De similitudinibus.
Joh. damascenus (lined through).
Aug. de doctrina christiana et
sermo quidam S. Cesarii ep.
Idem de spiritu et anima.
contra 5 hereses.
de disciplina Christiana
sermo eiusdem.
de 83 questionibus.
de quantitate anime.
de magistro.
de soliloquiis.
sermo eiusdem qualiter
homo ad ymaginem dei.
de retractationibus.
de mirabilibus diuine
scripture.
unde malum.
de libero arbitrio.
de uita beata.
meditaciones eiusdem.
de uisitacione
infirmorum.
All these tracts are now to be found in B.25, which evidently once
formed part of the present MS.
The titles of Boethius, etc. are added in a later 13th cent. hand, Athanasius being
last.
On L. of the list is a later mark:
On R. a mark of the same date: J · 1 ·
At top of f. 1 an inscription eaten away, of the 16th -17th cent., ending pro xls..
At bottom a mark like those on the flyleaf: . The signs used for reference-
marks in vol.1 are remarkable.
SUPPLEMENTARY INFORMATION
f. 44b - 45a contains: Liber pro insipiente... auctore Gaunilone. (Migne CLVIII, 242-248)
f. 45a -47a Sancti Anselmi liber Apologetieus contra Gaunilonem... (Ibid., 247-260)
With regard to the marks mentioned in the last paragraph above, these signs are in the hand of Robert Grosseteste, and belong to a series specially used by him. This MS therefore belonged to him. See also MS B.25 (47).
Notes on these signs in German by Heinz Goldkuhle, made in 1960, available in Library.
R.W. Hunt, 'The library of Robert Grosseteste' in D.A. Callus (ed.), Robert Grosseteste, scholar and bishop; essays in commemoration of the seventh centenary of his death (Oxford, 1955), pp. 125 and 138.
Philipp W. Roseman, 'Roberti Grosseteste ... tabula', in Opera Roberti Grosseteste Lincolniensis volumen primum, ed. by James McEvoy (Corpus Christianorum continuatio mediaevalis CXXX), Turnhout 1995, pp. 235-320.
S. Harrison Thomson, 'Grosseteste's Concordantial Signs', Medievalia et Humanistica 9 (1955), 39-53.
S. Harrison Thomson, The writings of Robert Grosseteste, Bishop of Lincoln 1235-1253 (London, 1940), pp. 28 and 124.